...udział hipermarketów w rynku artykułów drogeryjno-kosmetycznych zmalał z 19,6% w 2006 do 17,1% w 2008 r.
więcej...
|
|
|
"Ogólnie rzecz biorąc, usługi świadczone na naszą rzecz przez firmę PMR stały na najwyższym poziomie. Wszyscy pracownicy PMR byli skupieni na potrzebach klienta, a współpraca z nimi była prawdziwą przyjemnością. Wystawiam im jak najpochlebniejsze referencje. [...]"
Dyrektor ds. marketingu (czołowy europejski producent materiałów budowlanych)
|
|
|
 | |
Należymy do Stowarzyszenia Specjalistów Wywiadu Konkurencyjnego (SCIP)
|
 |
|
|
Jesteśmy członkiem Europejskiego Stowarzyszenia Badaczy Rynku i Opinii ESOMAR.
|
|
|
|
 |
| Dlaczego wejść na ten rynek? |
- Zaangażowanie w ideę wstąpienia do UE
- Wdrażanie reform mających na celu zharmonizowanie środowiska prawnego z UE
- Największy spośród krajów byłej Jugosławii
- Tradycje przemysłowe
- Korzystne położenie geograficzne pomiędzy UE i Środkowym Wschodem
- Wykształcona siła robocza
- Stosunkowo niskie koszty zatrudnienia
- Kontakty z gospodarkami Zachodu nawet w latach komunizmu
- Liczba absolwentów uczelni wyższych rośnie o 14% rocznie
|
Środowisko gospodarczo-handlowe
Serbia, dawniej główne państwo byłej Jugosławii, po okresie przedłużającego się komunizmu pod rządami Slobodana Miloševića, teraz wraca na europejską scenę gospodarczą. Przed rozpadem Jugosławii Serbia miała udział w dobrze rozwiniętym (w porównaniu do krajów Europy Środkowo-Wschodniej) przemyśle, jednak wojna z sąsiadami, upadek Związku Radzieckiego i lata sankcji gospodarczych zmniejszyły jej potencjał ekonomiczny. Obecnie, po sondażu w 2008 roku, Serbia wydaje się być zaangażowana w przystąpienie do Unii Europejskiej, a nawet zaczęła wspomagać ściganie winnych zbrodni wojennych z lat dziewięćdziesiątych, przekazując Radovana Karadžića (byłego przywódcę bośniackich Serbów) do Hagi. Serbia jest obecnie w trakcie harmonizowania swoich standardów prawnych z dyrektywami UE, posiada niskie koszty zatrudnienia i dobrze wykształconą siłę roboczą. Kluczowe sektory stanowiące interesujący cel inwestycji obejmują rolnictwo, przemysł motoryzacyjny, lotnictwo, budownictwo, przemysł energetyczny, górnictwo, technologie informatyczno-komunikacyjne, farmację, tekstylia i odzież, jak również drewno i meble. Serbia posiada rozwiniętą infrastrukturę i już w czasach komunizmu miała silne kontakty z gospodarkami Europy Zachodniej. Poza różnorodnymi zachętami dla inwestorów Serbia wprowadziła niski jednolity podatek dochodowy od osób prawnych, trzeba jednak zaznaczyć, że ryzyko polityczne i walutowe wciąż istnieją i muszą być brane pod uwagę przy planach wejścia na rynek serbski.
Szacunkowe PKB Serbii na rok 2009 ma wynieść 29,5 mld euro, co przekłada się na 4 000 euro na osobę. Natomiast gospodarka (której największymi sektorami obecnie są górnictwo i produkcja), rozwijająca się w średnim tempie 5,4% rocznie w okresie 2000-2008, ma zmniejszyć się o 2,5% na skutek trudnej sytuacji ekonomicznej na świecie. Rok 2010 wciąż będzie na minusie, jednak oczekuje się, że spadek PKB wyniesie tylko 0,7%. Należy jednak zwrócić uwagę na inny, dużo większy problem serbskiej gospodarki, jakim jest bardzo wysoki deficyt na rachunku obrotów bieżących, sięgający -17,8% PKB, co oznacza wzrost z -10,1% w 2006.
Uważa się, iż Serbia przyciąga najwięcej bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) w regionie oraz największe inwestycje od podstaw. Od 2001 całkowita wartość BIZ w Serbii wyniosła 8,16 mld euro. Jest to częściowo rezultat późnego otwarcia się kraju na zachodnich inwestorów po upadku reżimu Miloševića, ale także silnego rozwoju przemysłowego w czasach byłej Jugosławii oraz związków z zachodnimi firmami w tamtym okresie.
Stopa bezrobocia w Serbii w 2008 została odnotowana na stosunkowo wysokim poziomie 18%, co jest typowe wśród państw byłej Jugosławii z powodu rozległej szarej strefy i problemów strukturalnych w gospodarce. Liczba bezrobotnych Serbów, po spadku w okresie przed 2008, według prognoz ma znów wzrosnąć z powodu kurczącej się gospodarki – odpowiednio do 21% i 21,5% w 2009 i 2010.
Stopa inflacji, osiągnąwszy 11,7% w 2008, ma wzrosnąć do 20% w 2009 i 17,5% w roku kolejnym. Odwróci to tendencję spadkową zaobserwowaną przed 2008, natomiast nie przewiduje się wystąpienia hiperinflacji, kojarzonej z Serbią w latach 1989-1994.
Środowisko społeczne
Serbia, przy ludności liczącej 10 mln, jest zamieszkana głównie przez Serbów, chociaż występują tu również mniejszości narodowe, takie jak Węgrzy, Bośniacy, Romowie, Chorwaci, Czesi i Słowacy, Macedończycy, Bułgarzy czy Rumuni. Północna prowincja Wojwodina jest szczególnie zróżnicowana pod względem etnicznym i religijnym.
Serbię uważa się za jedno z najbardziej zróżnicowanych państw Europy, jako że różne regiony kraju pozostają kosmopolityczne. Przykładem tego jest Kosowo, gdzie 90% mieszkańców to muzułmanie, a także Prowincja Autonomiczna Wojwodina – w dużym stopniu katolicka lub protestancka, podczas gdy mieszkańcy regionów Serbii środkowej i Belgradu są w ogromnej większości prawosławni.
Serbskie góry i wioski są głównymi atrakcjami dla zwiedzających; turystyka odgrywa w Serbii coraz ważniejszą rolę dzięki najbardziej znanym ośrodkom górskim, jak Zlatibor, Kopaonik, oraz Tara. Największe miasta, takie jak Belgrad, Nowy Sad i Nisz, a także wiejskie obszary Serbii cieszą się rosnącą popularnością wśród turystów. W 2007 roku odwiedziło Serbię 2,2 miliony turystów – o 15% więcej, niż w 2006.
Serbski system edukacji obejmuje szkolnictwo podstawowe, średnie i wyższe. Na siedmiu państwowych i siedmiu prywatnych uniwersytetach w Serbii studiuje łącznie 230 000 studentów. Wskaźnik piśmienności wśród mieszkańców Serbii wynosi 98% według danych Programu Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP).
Infrastruktura i środowisko technologiczne
Infrastruktura w Serbii składa się głównie z sieci kolejowej, która w 2006 miała długość 3 800 km, oraz sieci dróg o łącznej długości 37 937 km, w tym 560 km autostrad i dróg ekspresowych. W 2007 w Serbii było 2 830 721 stacjonarnych linii telefonicznych; jednak szeroko rozpowszechnione były również telefony komórkowe – ponad 7,5 mln użytkowników.
89% serbskich gospodarstw domowych ma stacjonarne linie telefoniczne, 42% gospodarstw posiada komputery, 33% używa internetu, a 42% ma telewizję kablową. Najnowocześniejszy sposób komunikacji – internet – w 2006 miał 1,4 mln użytkowników, a w 2005 zarejestrowano 22 046 serwerów.
Środowisko polityczne
21 maja 2006 roku, Republika Czarnogóry przeprowadziła udane referendum w sprawie niepodległości, w wyniku którego proklamowała niepodległość 3 czerwca. W konsekwencji, parlament Serbii orzekł, iż Republika Serbii jest kontynuacją federacji oraz zmienił nazwę państwa z „Serbia i Czarnogóra” na „Republika Serbii”. Serbia zachowała członkostwo Serbii i Czarnogóry we wszystkich międzynarodowych organizacjach i instytucjach.
Po trwającym rok rozwoju sytuacji w Kosowie, 17 lutego 2008 lokalny parlament – Zgromadzenie Kosowa – ogłosiło swoją niepodległość. Ten akt został uznany przez ponad 50 krajów na świecie, jakkolwiek Serbia wciąż go nie zaakceptowała.
Republika Serbska jest demokracją parlamentarną o systemie wielopartyjnym, gdzie premier jest głową rządu. Władza wykonawcza jest w rękach rządu. Władzę ustawodawczą piastuje zarówno rząd, jak serbskie Zgromadzenie Narodowe, złożone z 250 deputowanych, wybieranych na czteroletnią kadencję. System sądowniczy jest niezależny od systemu wykonawczego i prawodawczego.
Po rozpadzie radykalnej frakcji w parlamencie, kiedy to 17 jej członków utworzyło nowe ugrupowanie parlamentarne pod kierownictwem Tomislava Nikolića, stabilność polityczna Serbia ma dużą szansę na poprawę. Daje to dobre perspektywy na lepszą współpracę z Międzynarodowym Trybunałem Sprawiedliwości w Hadze oraz na otrzymanie statusu państwa kandydackiego w 2009 roku. Obecnie Serbia jest poza Unią Europejską, z planami akcesji.
Dane ogólne
Powierzchnia: 77 474 km²
Liczba ludności: 10,16 mln (w tym ludność Kosowa - dane z 2008)
Stolica: Belgrad
Języki: serbski 95%, albański 5%
Skład etniczny: Serbowie 82,9%, Węgrzy 3,9%, Bośniacy 1,8%, Romowie 1,5%, Jugosłowianie 1%, pozostali 8,9%
Państwa ościenne: Węgry 151 km, Rumunia 476 km, Bułgaria 318 km, Macedonia 62 km, Kosowo 352 km, Czarnogóra 124 km, Bośnia and Hercegowina 302 km, Chorwacja 241 km
Główne wskaźniki ekonomiczne
| |
2006 |
2007 |
2008 |
2009f |
2010f |
| PKB (EUR mld) |
23,5 |
29,1 |
33,5 |
29,5 |
29,4 |
| Ludność (mln) |
7,4 |
7,4 |
7,4 |
7,4 |
7.4 |
| PKB per capita (EUR) |
3 177 |
3 946 |
4 552 |
4 003 |
3 993 |
| PKB (w cenach stałych r-d-r %) |
5,6 |
7,1 |
5,5 |
-2,5 |
-0,7 |
| Eksport, wartości realne, r-d-r (%) |
12,7 |
6,5 |
11,7 |
7,8 |
6,5 |
| Stopa referencyjna banku centralnego |
14,00 |
10,00 |
17,75 |
20,00 |
17,50 |
| Wynagrodzenie miesięczne, nominalnie (EUR) |
376 |
484 |
561 |
493 |
491 |
| Stopa bezrobocia (%) |
20,9 |
18,1 |
18,0 |
21,0 |
21,5 |
| BIZ netto (EUR mld) |
3,4 |
1,8 |
1,9 |
1,1 |
1,3 |
| BIZ % PKB |
14,4 |
6,3 |
5,6 |
3,7 |
4,4 |
| Rezerwy walutowe (EUR mld) |
9,0 |
9,6 |
8,2 |
8,0 |
8,0 |
| Rezerwy walutowe/dług zagraniczny brutto (%) |
60,6 |
54,2 |
37,4 |
35,2 |
32,3 |
| Kurs wymiany średni do USD |
67,19 |
58,34 |
55,40 |
75,22 |
78,71 |
| Kurs wymiany średni do EUR |
84,42 |
79,98 |
81,49 |
97,58 |
103,50 |
Ostatnia aktualizacja: II kwartał 2009
Przydatne informacje
Waluta: legalnie dinar serbski (RSD), de facto euro (EUR)
Kurs wymiany: 1 RSD = 0,0123 EUR (dane z 31 grudnia 2008)
Strefa czasowa: GMT +1
Kod telefoniczny: +381
Jeśli chcieliby Państwo dowiedzieć się więcej na temat możliwości wejścia na rynek serbski, prosimy o bezpośredni kontakt:
tel. (48 12) 292 22 50
faks (48 12) 292 22 99
e-mail: info@pmrconsulting.com
Rozwiązania biznesowe PMR w Serbii
Usługi konsultingowe Serbia
PMR Consulting specjalizuje się w usługach doradczych dla firm zainteresowanych inwestycjami w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Typowe projekty konsultingowe obejmują doradztwo strategiczne przy bezpośrednich inwestycjach zagranicznych, zarówno przy fuzjach i przejęciach, jak i przy inwestycjach typu greenfield. PMR Consulting specjalizuje się również w usługach badania otoczenia konkurencyjnego, poszukiwaniu partnerów biznesowych, dystrybutorów i potencjalnych dostawców.
Analiza rynku Serbia
PMR Research to firma badawcza oferująca pełną gamę usług badawczych (badania ilościowe i jakościowe), a także usługi wyszukiwania informacji i przygotowywania analiz branżowych w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. PMR Research realizuje badania konsumenckie (takie jak np. badania satysfakcji, segmentacja rynku, badania wizerunku marki, produktu i inne) i badania firm (business to business) oraz przygotowuje kompleksowe analizy branżowe.
Raporty rynkowe Serbia
PMR Publications wydaje najwyższej jakości publikacje biznesowe na temat rynków Europy Środkowo-Wschodniej oraz innych atrakcyjnych pod względem inwestycyjnym rynków na świecie. Produkty PMR Publications to raporty analityczne, newsletter'y i serwisy internetowe dotyczące rynku budowlanego, rynku IT i telekomunikacyjnego, rynku farmaceutycznego i medycznego, rynku handlu detalicznego i rynku FMCG.
Projekty dla: Serbia i Czarnogóra
Albania | Białoruś | Bułgaria | Bośnia i Hercegowina | Chorwacja | Czarnogóra | Czechy | Estonia | Litwa | Łotwa | Macedonia | Polska | Rosja | Rumunia | Serbia | Słowacja | Słowenia | Turcja | Ukraina | Węgry
|
|
