Sieć sklepów spożywczych Społem zamierza wprowadzić na rynek marki własne parafarmaceutyków i suplementów diety.
więcej...
|
|
|
"W związku z zakończeniem realizacji zleceń dotyczących źródeł dostaw produktów włókienniczych i urządzeń rafineryjnych w Europie Środkowo-Wschodniej i ich zatwierdzeniem, chciałbym wyrazić podziękowania dla zespołu PMR i całej firmy za udzielone nam wsparcie. [...]"
Analityk rozwoju rynków globalnych (jeden z pięciu największych koncernów naftowych na świecie)
|
|
|
 | |
Należymy do Stowarzyszenia Specjalistów Wywiadu Strategicznego i Konkurencyjnego (SCIP)
|
 |
|
|
Jesteśmy członkiem Europejskiego Stowarzyszenia Badaczy Rynku i Opinii ESOMAR.
|
|
|
|
 |
| Dlaczego wejść na ten rynek? |
-
Zaangażowanie w ideę wstąpienia do UE
-
Wdrażanie reform mających na celu zharmonizowanie środowiska prawnego z UE
-
Największy spośród krajów byłej Jugosławii
-
Tradycje przemysłowe
-
Korzystne położenie geograficzne pomiędzy UE i Środkowym Wschodem
-
Wykształcona siła robocza
-
Stosunkowo niskie koszty zatrudnienia
-
Kontakty z gospodarkami Zachodu nawet w latach komunizmu
-
Wzrastająca liczba absolwentów uczelni wyższych
|
Środowisko gospodarczo-handlowe
Serbia, państwo byłej Jugosławii, po okresie przedłużającego się komunizmu pod rządami Slobodana Miloševića, stopniowo powraca na europejską scenę gospodarczą. Przed rozpadem Jugosławii Serbia miała udział w dobrze rozwiniętym (w porównaniu do krajów Europy Środkowo-Wschodniej) przemyśle, jednak wojna z sąsiadami, upadek Związku Radzieckiego i lata sankcji gospodarczych zmniejszyły jej potencjał ekonomiczny. Obecnie, po sondażu w 2008 roku, Serbia wydaje się być zaangażowana w przystąpienie do Unii Europejskiej, a co więcej, rozpoczęła rozliczanie winnych zbrodni wojennych z lat dziewięćdziesiątych, czego wymownym przykładem było przekazanie Radovana Karadžića (byłego przywódcę bośniackich Serbów) do Hagi. Serbia jest obecnie w trakcie harmonizowania swoich standardów prawnych z dyrektywami UE.
Kraj ten posiada niskie koszty zatrudnienia i dobrze wykształconą siłę roboczą. Kluczowe sektory stanowiące interesujący cel inwestycji obejmują: rolnictwo, przemysł motoryzacyjny, lotnictwo, budownictwo, przemysł energetyczny, górnictwo, technologie informatyczno-komunikacyjne, farmację, tekstylia i odzież, jak również drewno i meble. Serbia posiada rozwiniętą infrastrukturę i już w czasach komunizmu miała silne kontakty z gospodarkami Europy Zachodniej. Jedną z licznych zachęt dla zagranicznych inwestorów stanowi niski jednolity podatek dochodowy od osób prawnych. Trzeba jednak zaznaczyć, że nadal istnieje ryzyko polityczne i walutowe dlatego musi być ono brane pod uwagę przy planach wejścia na rynek serbski.
Szacunkowe PKB Serbii na rok 2011 wyniosło 31 mld euro, co stanowi 200 euro na osobę. Gospodarka rozwijająca się w średnim tempie 5,4% rocznie (w okresie 2000-2008), zmniejszyła się w 2009 roku o 3% na skutek trudnej sytuacji ekonomicznej na świecie. Rok 2010 przyniósł ponowny, 1,5% wzrost, który ma zdaniem ekspertów, w roku obecnym osiągnąć 3%, a w 2012-2015 - 5%. Należy też zwrócić uwagę na inny, problem serbskiej gospodarki, jakim jest bardzo wysoki deficyt na rachunku obrotów bieżących, sięgający w 2008 roku 6 milionów euro (czyli 18% PKB). Szczęśliwie, w ciągu dwóch kolejnych lat udało się zmniejszyć go do 10% PKB.
Uważa się, iż Serbia przyciąga najwięcej bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) w regionie oraz największe inwestycje od podstaw. Od 2001 całkowita wartość BIZ w Serbii wyniosła 11 mld euro. Częściowo jest to rezultat późnego otwarcia się kraju na zachodnich inwestorów po upadku reżimu Miloševića, ale także silnego rozwoju przemysłowego jeszcze w czasach byłej Jugosławii oraz związków z zachodnimi firmami w tamtym okresie.
W 2009 roku, stopa bezrobocia w Serbii w została odnotowana na stosunkowo wysokim poziomie 17,4%. Jest to dość typowe wśród państw byłej Jugosławii, głównie z powodu rozległej szarej strefy i problemów strukturalnych w gospodarce. Liczba bezrobotnych Serbów stopniowo maleje, o czym świadczą dane z roku 2006 i 2008, kiedy to stopa bezrobocia wynosiła kolejno 21,6% i 14%.
Stopa inflacji, osiągnąwszy 11,7% w 2008 roku, spadła do 6,8% w 2010 i, zgodnie z oczekiwaniami ekspertów, ma wynieść 4% w latach 2012-2015.
Środowisko społeczne
Serbia, licząca 7,3 mln ludności, jest zamieszkana głównie przez Serbów, chociaż występują tu również mniejszości narodowe, takie jak Węgrzy, Bośniacy, Romowie, Chorwaci, Czesi i Słowacy, Macedończycy, Bułgarzy czy Rumuni.
Serbię uważa się za jedno z najbardziej zróżnicowanych, pod względem etnicznym i religijnym, państw Europy, czego najlepszym przykładem jest Kosowo, gdzie 90% mieszkańców to muzułmanie, a także Prowincja Autonomiczna Wojwodina - w dużym stopniu katolicko-protestancka. Z kolei mieszkańcy regionów Serbii środkowej i Belgradu są w ogromnej większości wyznania prawosławnego.
Serbskie góry i wioski są głównymi atrakcjami dla zwiedzających; turystyka odgrywa w Serbii coraz ważniejszą rolę dzięki cieszącym się popularnością ośrodkom górskim, takim, jak Zlatibor, Kopaonik, oraz Tara. Największe miasta - Belgrad, Nowy Sad i Nisz, a także wiejskie obszary Serbii cieszą się coraz większym zainteresowaniem turystów.
Serbski system edukacji obejmuje szkolnictwo podstawowe, średnie i wyższe. Na siedmiu państwowych i siedmiu prywatnych uniwersytetach w Serbii studiuje łącznie 230 000 studentów. Wskaźnik piśmienności wśród mieszkańców Serbii wynosi 98% według danych Programu Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP).
Infrastruktura i środowisko technologiczne
Infrastruktura w Serbii składa się głównie z sieci kolejowej, która w 2009 miała łączną długość 3 297 km, oraz z sieci dróg o łącznej długości 36 884 km, w tym 560 km autostrad i dróg ekspresowych. W 2009 w Serbii było 3 106 000 stacjonarnych linii telefonicznych; jednak szeroko rozpowszechnione były również telefony komórkowe - ponad 9,9 mln użytkowników.
90% serbskich gospodarstw domowych ma stacjonarne linie telefoniczne, a 61% gospodarstw posiada komputery, 57% używa internetu, a 42% ma telewizję kablową. Najnowocześniejszy sposób komunikacji - internet - w 2009 miał 4,1 mln użytkowników, a w 2009 zarejestrowano pół miliona serwerów.
Środowisko polityczne
21 maja 2006 roku, Republika Czarnogóry przeprowadziła udane referendum w sprawie niepodległości, w wyniku którego, 3 czerwca 2006, proklamowała Republikę Serbską. W konsekwencji, parlament Serbii orzekł, iż jest ona kontynuacją federacji oraz zmienił jej nazwę z 'Serbia i Czarnogóra' na 'Republika Serbii'. Serbia zachowała członkostwo Serbii i Czarnogóry we wszystkich międzynarodowych organizacjach i instytucjach.
Po trwającym rok rozwoju sytuacji w Kosowie, 17 lutego 2008 lokalny parlament Kosowa - Zgromadzenie Kosowa - ogłosiło swoją niepodległość. Ten akt został uznany przez ponad 50 krajów na świecie jednakże Serbia należy do tych państw, nadal go nie zaakceptowały.
Republika Serbska jest demokracją parlamentarną, w której premier stoi na czele rządu - władzy wykonawczej. Władzę ustawodawczą piastuje zarówno rząd, jak serbskie Zgromadzenie Narodowe, złożone z 250 deputowanych, wybieranych na czteroletnią kadencję. System sądowniczy, w myśl demokratycznego trójpodziału władzy w państwie, jest niezależny od systemu wykonawczego i prawodawczego. Rozpad radykalnej frakcji parlamentarnej, tworzonej przez 17 członków pod kierownictwem Tomislava Nikolića, zwiększył szansę na poprawę stabilności politycznej Serbii. Daje to dobre perspektywy lepszej współpracy z Międzynarodowym Trybunałem Sprawiedliwości w Hadze oraz uzyskania statusu państwa kandydackiego do UE.
Dane ogólne
Powierzchnia: 77 474 km²
Liczba ludności: 7,3 mln (w tym ludność Kosowa)
Stolica: Belgrad
Języki: serbski 95%, albański 5%
Skład etniczny: Serbowie 82,9%, Węgrzy 3,9%, Bośniacy 1,8%, Romowie 1,4%, Jugosłowianie 1,1%
Państwa ościenne: Węgry 151 km, Rumunia 476 km, Bułgaria 318 km, Macedonia 62 km, Kosowo 352 km, Czarnogóra 124 km, Bośnia and Hercegowina 302 km, Chorwacja 241 km
Główne wskaźniki ekonomiczne
|
|
2007
|
2008
|
2009
|
2010
|
2011f
| |
PKB (EUR mld)
|
29.1
|
33.5
|
29.5
|
29.9
|
30.8
| |
Ludność (mln)
|
7.4
|
7.4
|
7.4
|
7.3
|
7.3
| |
PKB per capita (EUR)
|
3946
|
4552
|
4003
|
4096
|
4220
| |
PKB (w cenach stałych r-d-r %)
|
7.1
|
5.5
|
-3
|
1.5
|
3
| |
Eksport, wartości realne, r-d-r (%)
|
6.5
|
11.7
|
6.6
|
6.8
|
5
| |
Stopa referencyjna banku centralnego
|
10
|
17.75
|
20
|
17.5
|
12
| |
Wynagrodzenie miesięczne, nominalnie (EUR)
|
484
|
561
|
493
|
491
|
| |
Stopa bezrobocia (%)
|
18.8
|
14.7
|
17.4
|
19.2
|
| |
BIZ netto (EUR mld)
|
1.8
|
1.9
|
1.1
|
1.3
|
| |
BIZ % PKB
|
6.3
|
5.6
|
3.7
|
4.4
|
| |
Rezerwy walutowe (EUR mld)
|
9.6
|
8.2
|
8
|
8.0
|
8.0
| |
Rezerwy walutowe |
54.2
|
37.4
|
35.2
|
32.3
|
| |
Kurs wymiany średni do USD
|
58.34
|
55.4
|
55.40
|
79.97
|
78.71
| |
Kurs wymiany średni do EUR
|
79.98
|
81.49
|
97.58
|
104.71
|
103.6
|
Ostatnia aktualizacja: I kwartał 2011
Przydatne informacje
Waluta: legalnie dinar serbski (RSD), de facto euro (EUR)
Strefa czasowa: GMT +1
Kod telefoniczny: +381
Jeśli chcieliby Państwo dowiedzieć się więcej na temat możliwości wejścia na rynek serbski, prosimy o bezpośredni kontakt:
tel. (48 12) 292 22 50
faks (48 12) 292 22 99
e-mail: info@pmrconsulting.com
Rozwiązania biznesowe PMR w Serbii
Usługi konsultingowe Serbia
PMR Consulting specjalizuje się w usługach doradczych dla firm zainteresowanych inwestycjami w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Typowe projekty konsultingowe obejmują doradztwo strategiczne przy bezpośrednich inwestycjach zagranicznych, zarówno przy fuzjach i przejęciach, jak i przy inwestycjach typu greenfield. PMR Consulting specjalizuje się również w usługach badania otoczenia konkurencyjnego, poszukiwaniu partnerów biznesowych, dystrybutorów i potencjalnych dostawców.
Analiza rynku Serbia
PMR Research to firma badawcza oferująca pełną gamę usług badawczych (badania ilościowe i jakościowe), a także usługi wyszukiwania informacji i przygotowywania analiz branżowych w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. PMR Research realizuje badania konsumenckie (takie jak np. badania satysfakcji, segmentacja rynku, badania wizerunku marki, produktu i inne) i badania firm (business to business) oraz przygotowuje kompleksowe analizy branżowe.
Raporty rynkowe Serbia
PMR Publications wydaje najwyższej jakości publikacje biznesowe na temat rynków Europy Środkowo-Wschodniej oraz innych atrakcyjnych pod względem inwestycyjnym rynków na świecie. Produkty PMR Publications to raporty analityczne, newsletter'y i serwisy internetowe dotyczące rynku budowlanego, rynku IT i telekomunikacyjnego, rynku farmaceutycznego i medycznego, rynku handlu detalicznego i rynku FMCG.
Projekty dla: Serbia i Czarnogóra
Albania | Białoruś | Bułgaria | Bośnia i Hercegowina | Chorwacja | Czarnogóra | Czechy | Estonia | Litwa | Łotwa | Macedonia | Polska | Rosja | Rumunia | Serbia | Słowacja | Słowenia | Turcja | Ukraina | Węgry
|
|
